Süpernova patlaması nasıl oluşur? Patlama sonucunda hangi elementler birleşmektedir?

Uzayda yer alan büyük yıldızların enerjisinin bitmesi sonucu şiddetle patlamasına sebep olmasına süpernova patlaması denir. Bu patlama esnasında ortaya çıkan parlaklık güneşin parlaklığının yüz milyon katına kadar ulaşabilmektedir. İyonize şeklinde olan plazma halindeki bu parlaklığın enerjisini yitirmesi aylar hatta yıllar sürmektedir.

Bu süpernova patlamasında büyük yıldızların patlaması sonucunda yıldız atıklarının başka patlamalar ile evrenin başka köşelerinde birikerek yıldızları hatta yıldız takımlarını bile oluşturabilmektedir. Geriye kalan toz ve gaz kalıntılarına ise süpernova kalıntısı denilmektedir. Bu teoriye göre bulunmuş olduğumuz galaksinin ve bu galaksideki gezegenlerin, uyduların ve yıldızların çok eski zamanlarda bir süpernova patlaması sonucu oluştuğu düşünülmektedir.

Süpernova patlamalarının adlandırılmaları bulunulduğu yıldaki tarihe göre verilmektedir. Örnek olarak MS 185’te Çin de yaşayan gökbilimciler tarafından bulunduğundan SN 185 adı kullanılmaktadır. Yakın zamanda 2006’da gerçekleşen SN 2006 bir başka süpernova patlamasıdır. Bu tarihte ilk patlama SN 2006a  iken, üçüncü patlama SN 2006c olarak adlandırılmaktadır.

Cygnus takımyıldızında yer alan gezegenimize yaklaşık 2500 ışık yılı uzaklıkta bulunan Cygnus Düğümü bir süpernova patlamasının kalıntılarından ortaya çıkmaktadır. Bu patlama 15.000  yıl önce gerçekleştiği düşünülmektedir. Başka nedenlerden ötürü süpernova patlaması gerçekleşebilmektedir. Başka patlamaların ortaya çıkma nedenlerinden biride nükleer füzyon tepkimesi sonucu ortaya çıkabilmektedir.
Belirli bir kütle değeri olan yıldızın sıcaklığı yükseldiği zaman karbon füzyonu gerçekleşerek yıldızın patlamasına yol açmaktadır. Bir başka patlama nedenlerinden biri de büyük kütleli yıldızların çökmesi esnasında da patlama meydana gelmektedir.
Yıldızın öz basıncının kendi kütleçekimine karşı kalamadığından yıldızın çökmesi sonucunda da gerçekleşmektedir. Bu esnada kütleçekiminden kaynaklanan potansiyel enerjinin azalması ile yıldızın etrafındaki dış katmanın uzaklaşması ile süpernova patlaması gerçekleşmektedir. Ancak bu yıldızın kütlesi belirli bir değerin üstünde ise nötron yıldızı oluşumuna ya da karadelik oluşmasına sebep olmaktadır.

Süpernova patlaması sonucunda hangi elementler birleşmektedir?

Süpernova patlaması sonucunda ortaya çok yüksek bir enerji çıkarak yıldızın dış katmanları olağanüstü patlama ile uzay boşluğuna yayılır. Bu patlamada üretilen enerji değeri çok yüksek olduğundan uzaya yayılan dış katmandaki hidrojen, helyum, oksijen, neon, karbon gibi elementler çok yüksek hızlarla birleşerek farklı elementlerin ortaya çıkmasına da olanak sağlamıştır. Bugün bildiğimiz demir elementinden daha ağır elementlerin olması ve bunların oluşumu bu patlamadan kaynaklandığı düşünülmektedir.